Etiket: Şehir Tiyatroları

Zor bir yıl olarak hatırlanacak 2020’yi mitoloji hakkındaki bilgilerimi tazeleyerek geçirdim. Yeri gelmişken ‘Yunan Mitolojisi’ olarak ezberlerimizde bulunan ‘Ege Mitolojisi’nin Yunan coğrafyasından daha fazla Anadolu’da geçtiğini bilmekte fayda var.   Antalya’da çekimlerini yaptığımız ‘Mendilim Kekik Kokuyor’ adındaki sinema filmimizi Mart ayında vizyona sokmuştuk. Likya Yolu’yla ilgili filmimizin çekimlerine de Mayıs ayında başlayacaktık. Bir anda dünyanın akışı değişti. ‘Ne oluyor?’ demeye fırsat bulamadan pandemi nedeniyle evlerimize kapandık. O günlerden beridir de yaşamlarımız allak bullak. Biz […]
“Bellerophontes tanrıların eliyle vardı oraya.  Gelince Lykia’ya, Xanthos Nehri’ne,  yaygın Lykia’nın kralı onu saydı.  Ağırladı onu tam dokuz gün,  dokuz tane öküz kurban etti.  Gül parmaklı Şafak görününce onuncu günü,  Bellerophontes’e sordu,  damadımdan getirdiğin işaret hani, dedi.”  Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ‘2020 Patara Yılı’ ilan edilince, Likya uygarlığı hakkındaki yazılarla karşınıza gelmeye özen gösterdim. Kaş ilçesinin sınırlarında bulunan Patara hakkında bilmediklerimi öğrenip, öğrendiklerimi de olabildiğince paylaşmaya çalışıyorum. Bu yıl Patara hakkındaki keyifli sohbetlere de vesile oldu. […]
Teke Yarımadası’ndaki binlerce yıllık geçmişiyle Anadolu’nun kadim uygarlıklarından birisine dönüşen Lykialılardan yeterince haberdar olup olmadığınızı bilemiyoruz ama…   Belki de Caretta-Carettaların milyonlarca yıldır yumurtalarını bıraktığı uçsuz bucaksız Patara sahilindeki liman kentinin arkeolojik ve tarihsel değerlerini dünyaya duyurmayı hedefleyen Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2020 yılını ‘Patara Yılı’ ilan ettiğinden haberiniz yoktur.  Belki de bilinen en iyi demokratik yönetim biçiminin, demokrasinin beşiği olarak kabul edilen Atina’da değil de Anadolu’daki Lykia topraklarında olduğundan, Likya Birliği’ndeki yönetim sisteminin en küçük yerleşim birimine kadar yayıldığını “Eğer mükemmel bir […]
Ey can yoldaşım benim,  savaştan kaçmanın sonu ne,  yaşlanmadan, ölümsüz yaşamak mı?  Bunu bilseydim, ne kendim savaşırdım en önde,  ne de seni yollardım erlere ün veren savaşa,  neylersin, ölüm tanrıçaları gözler yolumuzu,  bir ölümlü kaçamaz onlardan, kurtulamaz.  Hadi gidelim görelim bakalım,  biz mi düşmana ün veririz,  yoksa düşman mı ün verir bize?”   Sarpedon  Zeus’un ölümsüz oğlu Apollon’un Patara’daki kutsal hurmalıkta doğduğunu yazmıştım…  Çok çapkın olduğu […]
Laf lafı açıp, lafın arasına ‘Tanrı Apollon’ eklendiğinde, gözlerimizin önüne Olympos tanrılarından yakışıklı bir erkeğin görüntüsü gelir; çoğu zaman başında defne yapraklarından yapılmış çelenk, bazen elinde sanatın tanrısı olduğunu anlatan lir ya da Kithara, bazen de savaşçı kişiliğini vurgulayan ok ya da yay…  Ege mitolojisinde Zeus, Olympos tanrılarının başındaki tanrıdır. Bir zamanlar titanların başındaki babası Kronos’a meydan okumuş, titan soylu amcalarının ve kardeşlerinin desteğiyle titanların tanrılığına son vermiştir. Eski titan tanrıların yerine ‘Dağların Zirvesi’ […]
Geride kalan günleri fazlaca eşeliyoruz ister istemez…  Bu Covit-19 vesileyle evlere tıkıldığımız günlerde, Antik Yunan mitolojisinin birbirinden fantastik tanrılarını, tanrıların tanrısı Zeus ile Semele’den dünyaya gelen şarap tanrısı Dionysos’u, Antik Yunan uygarlığının Arkaik Çağı sayılan MÖ 7. ve 6. yüzyıllarda Dionysos onuruna düzenlenen bağbozumu şenliklerinde söylenen dithirambos şarkılarından tragedyanın doğuşunu, MÖ 5. yüzyılın popüler tragedya yazarından Sophokles’i, onun hayat verdiği tragedya kahramanlarından “Ben bu dünyaya kin değil, sevgi paylaşmaya geldim,” sözleriyle belleklerimizde kalıcı hale dönüşen Antigone’yi derken, tiyatronun başlangıcını yeniden anımsamaya çalıştım.  Bir Akdenizli olarak, Teke Yarımadası’nda (Antalya ile […]
Sizi batı uygarlığının büyük destanı İlyada’da “anaforlu Ksanthos’un kıyılarında, uzak ve semiz Lykia toprakları” olarak sözü edilen diyarlara götüreceğim; kendini Trimmili halkı olarak tanımlayan Lykialıların yaşadığı Ksanthos Vadisi’ne…   Üç bin yıl öncesinde Lykia toprakları Ksanthos Vadisi’yle sınırlıydı.   Vadinin ortalarında kıvrılarak dolaşan Ksanthos Irmağı (Bugünkü adıyla ‘Eşen Çayı’) Tlos Antik Şehri’nin yakınından geçer. En eski yerleşimlerin birisi olarak bilinen Tlos Antik Şehri, denizden oldukça içeride, güvenli dağların arasına gizlenmiştir. Tlos’un akropolünden dikkatlice bakıldığında, sarp kayaların üstüne kurulan Pınara Antik Şehri’nin akropolünü görmek mümkündür. Dik yamacındaki görkemli kaya mezarlarıyla tanrıları kıskandıran Pınara da Ksanthos Vadisi’nin önemli yerleşimlerindendir.   Yaz kış gözetmeden vadiyi dolaşan anaforlu Ksanthos Irmağı, Seki Çayı ile Alagöz Çayı’nın katılımıyla coşkusuna […]
Biz doğanın uyanışını dağların tepelerinde ya da denizin kıyısında karşılamaya alışığız ama koronavirüs (Kovid-19) salgını yüzünden nisanda başımızı evimizden dışarı çıkaramaz olduk. Mayıs da benzer biçimde geçecek gibi görünüyor. Bahar aylarında gezip gördüklerimizi paylaşmaya alışmışken, 2020 baharı okuduklarımızın üstünden yazılar oluşturmanın zamanı…  Bir önceki yazımızda “Batıdan Anadolu’ya bakanlar tarihi nasıl okuyor?” diye sormuştuk.   İki yüzyıl öncesinde yazılan klasik arkeoloji ‘batıdan doğuya uzanan medeniyet’ temeli üstüne kurgulanmıştır. Romalı siyaset adamı […]
27 Mart buruk geçti elbette…  Uzaktan uzağa gönderilmiş birkaç soluk mesaj, keyifsiz telefon görüşmeleri ve sosyal medyada dolaşan niteliksiz klişelerle dolup taştı koronavirüs mağduru Dünya Tiyatro Günü…  Bu vesileyle, aramızda olmayan ama 80’li yıllardaki varlıklarıyla AÜ DTCF Tiyatro bölümünde yarınlarımıza yön veren Prof. Dr. Sevda Şener’e, Metin And’a, Ergin Orbey’e, Turgut Özakman’a, Prof. Dr. Nurhan Karadağ’a, Prof. Dr. Sevinç Sokullu’ya ve uzun ömürler dilediğim geriye kalan hocalarıma minnet duygularımı ifade etmeden geçmeyeceğim elbette…  O tiyatro insanları sayesinde Antik Yunan mitolojisinin […]
Dört ulusal ödülle Antalya’nın belediye tiyatrolarındaki çalışmaları taçlandırılan Abdullah Sürekli, 2020 yılında da 6. Anadolu Tiyatro Ödülleri kapsamında ‘Başarı Emek Ödülü’ne layık görüldü. – Bol ödüllü tiyatro insanıyla Antalya’daki belediye tiyatrolarını konuştuk. ABDULLAH SÜREKLİ- Ben tiyatroya 1981 yılında başladığımda, Antalya Belediyesi henüz büyükşehir olmamıştı. Öncelikle Müfit Kayacan’ın belediye personeli oluşu ve Hasan Subaşı’nın belediye başkanlığı […]
AŞT (Antalya Şehir Tiyatroları) hakkındaki yazımın devamı niteliğinde Abdullah Sürekli’yle yaptığım sohbeti sizlerle paylaşmak istiyorum. A. KADİR BOZKURT- Antalya Belediyesi’nin çatısı altındaki tiyatro yolculuğumuz aynı yıllarda başlamıştı. Ben Ocak 2020 sayısında kendimle ilgili kısmını yazdım. Bu yazımız da Abdullah Sürekli’nin belediye tiyatrolarındaki yolculuğuyla ilgili olsun. ABDULLAH SÜREKLİ- Ben tiyatroya 1981 yılında başladığımda, Antalya Belediyesi henüz […]
Yeni yılın yazısı 80’li yılların başlarında tiyatroyla tanışmamı sağlayan Antalya Şehir Tiyatroları hakkında olsun. Bir çocuk oyununu Antalya Belediyesi’nin (büyükşehir olmadığı yıllarda) çatısı altında amatörce sahnelemiş ve sahne tozuna bulaşmanın coşkusuyla AÜ DTCF Tiyatro Bölümü’nün öğrencileri arasında kendimi bulmuştum. O yıllarda ikisi devlet konservatuvarı olmak üzere dört tiyatro okulu vardı. Antalya’ya diplomalı tiyatrocuların yolu pek […]
Anadolu’da kurulan ilk ödenekli tiyatronun Kocaeli Büyükşehir Tiyatrosu olduğunu biliyor musunuz? Türk tiyatrosunun ödenekli tiyatroları arasında saygın geçmişiyle bilinen Kocaeli Büyükşehir Tiyatrosu’nun Genel Sanat Yönetmeni Aydın Sigalı’yla sohbetimizi paylaşmak istiyorum. Yeni göreve başlayan deneyimli tiyatro sanatçısı 22 yıldır Kocaeli’nde yaşıyor. 20 yılda tiyatronun çok güzel işler başardığını ve iyi oyunlar sahnelediğini ekliyor. Şehirdeki herkesi sanatla […]
Antalya bölgesi yurtdışı ve yurtiçinden gelen ziyaretçilerle dolup taşıyor. Geçen yıl biraz toparlanan turizm verileri, bu yıl da ‘Aman nazar değmesin!’ denilecek türden… Bu bölgenin aşırı sıcaklardan bunalan ya da başka yöreleri keşfetmeye meraklı insanları da Antalya dışındaki seçenekleri değerlendirmeyi tercih ediyor. Ben de onlardan birisi olarak Çanakkale sınırlarında bulunan Behramkale’ye doğru uzanıverdim. Yıllardır görmeyi […]
Bir tiyatro oyunu okuma isteği düştü aklıma; nedensizce, öylesine… Yaz aylarının gevşekliğinden mi bilemiyorum ama hangi oyunu okuyayım diye bana bakan tiyatro oyunlarının karşısında oynaşıp duruyorum. Bir biçimde yolumun kesiştiği yazarların okunmayı ve yorumlanmayı bekleyen tiyatro oyunları gözümün önünde ama görev sorumluluğuyla oyun okumak istemiyorum. Daha başka bir şey olmalı; eskiden okuduklarımdan biri mesela… Ama […]
Biz zamanlar Anadolu topraklarında tiyatro kutsal, tiyatro sahneleri mabetlerden farksızmış, tiyatroya sevdalı oyuncular sahneleri doldurur ve onlara hayran seyirciler yaşamın anlamını izledikleri oyunlarda bulurmuş, derken gökten üç elma düşmüş, birinin adına sinema diyelim, biri televizyon olsun, üçüncü elmanın adına da sizler karar verin… Bir zamanlar tiyatro eğitimi almadan oyunculuk yeteneğini sahneye taşımak mümkünken, günümüz koşullarında […]
Biz zamanlar Anadolu topraklarında tiyatro kutsal, tiyatro sahneleri mabetlerden farksızmış, tiyatroya sevdalı oyuncular sahneleri doldurur ve onlara hayran seyirciler yaşamın anlamını izledikleri oyunlarda bulurmuş, derken gökten üç elma düşmüş, birinin adına sinema diyelim, biri televizyon olsun, üçüncü elmanın adına da sizler karar verin… Bir zamanlar tiyatro eğitimi almadan oyunculuk yeteneğini sahneye taşımak mümkünken, günümüz koşullarında […]
Zaman acımasız ve adaletsiz doğası gereği… Türk tiyatrosunun geleneksel tarafında simgeleşen Kel Hasan’ın kavuğunu, uzun yıllar İsmail Dümbüllü taşımıştır. Bu kavuk İsmail Dümbüllü’ye hayranlığıyla tiyatro yolculuğuna başlayan Münir Özkul’a, 1968 yılında oynadığı Kanlı Nigar oyunundaki başarısından dolayı, ‘Sen kitaplı tiyatrodan geliyor olsan da yerine göre Pişekar, yerine göre Kavuklu olmayı başardın. Kavuk senin hakkın…’ diyen […]
Zaman acımasız ve adaletsiz doğası gereği… 3 ay önce (18 Ekim 2017) Kadıköy Taşra Kabare’de Tiyatrotem’in sahneye koyduğu ‘Aşk, Ayrılık ve Başka Şeyler’ oyununun prömiyerini izlemeye gitmiştik. Son dakika programı yaptığımız için olan Ayşe Selen ile Şehsuvar Aktaş’a önceden haber veremedik. Doğal olarak salonda yer yoktu. Bir başka sefere bırakmaya meyilliydik ama koşulları zorlayarak salondan […]
Sınır Taşı oyununu bilir misiniz? Tüm sınırların kalktığı dünya düzenini düşleyen insanlar için yöreselden evrensele uzanan seyirlik oyunlardan biridir Sınır Taşı… On binlerce yıllık insanlık tarihinden süzülerek günümüze uzanan oyun çıkarma rütielleri, Anadolu topraklarında yaşama tutunmanın ve Anadolu insanının kendini dile getirmesinin yolu olmuştur. Köy yaşamında arazi sınırlarından kaynaklanan anlaşmazlıklar çoktur. Bir karış toprak yüzünden […]
Sınır Taşı oyununu bilir misiniz? Tüm sınırların kalktığı dünya düzenini düşleyen insanlar için yöreselden evrensele uzanan seyirlik oyunlardan biridir Sınır Taşı… On binlerce yıllık insanlık tarihinden süzülerek günümüze uzanan oyun çıkarma rütielleri, Anadolu topraklarında yaşama tutunmanın ve Anadolu insanının kendini dile getirmesinin yolu olmuştur. Köy yaşamında arazi sınırlarından kaynaklanan anlaşmazlıklar çoktur. Bir karış toprak yüzünden […]